Mae'n rhaid i Cadw, asiantaeth weithredol o fewn Cynulliad Cenedlaethol Cymru lunio rhestrau o adeiladau o "Ddiddordeb Pensaernļol neu Hanesyddol Arbennig" yn ōl y gyfraith. Defnyddir y rhestrau hyn gan awdurdodau cynllunio megis Cyngor Sir Ddinbych i helpu i wneud penderfyniadau gyda buddiannau'r dreftadaeth adeiledig wedi'u dynodi'n glir.

Fel rheol mae adeiladau wedi'u rhestru'n:-

• Gradd 1 - o ddiddordeb eithriadol
• Gradd 2* - yn arbennig o bwysig
• Gradd 2 - o ddiddordeb arbenning
• nid yw adeiladau ex gradd 3 wedi'u rhestru ond mae nhw o ddiddordeb lleol