Creu amgylchedd sy’n galluogi i leihau ymddygiad sy’n peri pryder
Mae amgylchedd sy’n galluogi yn helpu plant i deimlo’n ddiogel, wedi’u cynnwys ac yn gallu cymryd rhan mewn bywyd bob dydd. Gall newidiadau bach leihau straen, magu hyder a helpu plant i ddatblygu sgiliau newydd.
Mae plant yn ffynnu pan mae’r bobl, y lleoedd a’r gweithgareddau o’u cwmpas yn cefnogi eu hanghenion.
Mae’r dudalen hon yn seiliedig ar addasiad y Gwasanaeth Teuluoedd Integredig Lleol o fodel Amgylcheddau sy’n Galluogi sy’n seiliedig ar dystiolaeth Peter McGill i helpu teuluoedd a gweithwyr proffesiynol eraill i leihau ymddygiad sy’n peri pryder.
Cymorth a chyngor
Yn hytrach na gofyn:
"Beth sy’n bod gyda fy mhlentyn?"
Ceisiwch ofyn:
"Beth allwn ni ei newid er mwyn helpu?"
Gall newidiadau bach i’r amgylchedd wneud gweithgareddau bob dydd yn haws ac yn llawer mwy pleserus.
Beth sy’n helpu i greu amgylchedd sy’n galluogi?
Mae pob plentyn yn wahanol. Nid oes un dull sy’n addas i bawb, ond gall gwneud newidiadau bach i berthnasau, cyfathrebu, trefn bob dydd, gweithgareddau a’r amgylchedd wneud gwahaniaeth mawr.
Perthnasoedd cadarnhaol
Mae plant yn dysgu orau pan maen nhw’n teimlo’n ddiogel, wedi’u parchu ac wedi’u deall.
Mae strategaethau cynorthwyol yn cynnwys:
- treulio amser o safon gyda’ch gilydd
- gwrando ar deimladau
- peidio â chynhyrfu
- canmol cryfderau ac ymdrech
- adfer y berthynas ar ôl adegau anodd
Cefnogi cyfathrebu
Mae plant yn ei gweld hi’n haws cymryd rhan pan fo’r cyfathrebu’n glir.
Mae strategaethau cynorthwyol yn cynnwys:
- iaith syml
- rhoi un cyfarwyddyd ar y tro
- cefnogaeth weledol
- caniatáu amser i feddwl
- paratoi plant ar gyfer newidiadau
Gweithgareddau ystyrlon
Mae plant yn mwynhau dysgu pan fo’r gweithgareddau yn ystyrlon ac yn hwyl.
Gall hyn gynnwys:
- dilyn eu diddordebau
- cymryd rhan mewn gweithgareddau teuluol
- cynnig cyfleoedd i chwarae
- gweithgareddau sy’n cyd-fynd â’u galluoedd
- dathlu cymryd rhan
Arferion rhagweladwy
Mae gwybod beth i’w ddisgwyl yn helpu plant i deimlo’n ddiogel.
Mae strategaethau cynorthwyol yn cynnwys:
- trefn bob dydd cyson
- amserlenni gweledol
- cyfrif i lawr
- paratoi at newidiadau
- cadw’r disgwyliadau’n glir
Ffrindiau a pherthnasau
Mae plant yn elwa o gyfleoedd i feithrin perthnasau cadarnhaol â’u teuluoedd, ffrindiau ac oedolion eraill yr ymddiriedir ynddynt.
Cefnogwch blant i:
- dreulio amser gydag eraill
- datblygu sgiliau cymdeithasol
- teimlo eu bod yn cael eu cynnwys
- magu hyder mewn perthnasau
Dewis a rheolaeth
Mae rhoi dewisiadau i blant yn helpu i fagu hyder ac annibyniaeth.
Cynigwch ddewisiadau fel:
- beth i’w wisgo
- pa weithgaredd i’w wneud yn gyntaf
- ble i eistedd
- sut fyddent yn hoffi cwblhau tasg
Annibyniaeth
Anogwch blant i ddatblygu sgiliau drwy:
- ganiatáu iddynt roi cynnig arni
- rhoi digon o gefnogaeth ond ddim gormod
- caniatáu amser ychwanegol
- dathlu eu cynnydd
- annog datrys problemau
Bodloni anghenion iechyd a lles
Mae plant yn gallu ymdopi’n well pan mae eu hanghenion sylfaenol yn cael eu bodloni.
Ystyriwch:
- cwsg
- darparu bwyd a diod iach
- symudiad ac ymarfer corff
- lles emosiynol
- amser i ymlacio
Yr amgylchedd ffisegol
Gall yr amgylchedd o’n cwmpas wneud bywyd bob dydd yn haws.
Mae newidiadau cynorthwyol yn cynnwys:
- lleihau annibendod
- gwneud eitemau’n hawdd i’w cyrraedd
- cael mannau diogel i chwarae ynddynt
- seddi cyfforddus
- goleuo da
- creu ardal dawel
Oedolion medrus a chefnogol
Mae plant yn elwa pan mae oedolion yn cydweithio ac yn ymateb yn gyson.
Mae hyn yn cynnwys:
- deall anghenion plant
- bod yn amyneddgar
- cydweithio
- defnyddio dulliau cadarnhaol
- parhau i ddysgu strategaethau newydd
- Cydweithio
Mae plant yn gwneud orau pan mae teuluoedd, ysgolion a gweithwyr proffesiynol yn cydweithio.
Mae rhannu syniadau a chadw llinellau cyfathrebu agored yn helpu pawb i gefnogi’r plentyn mewn ffordd gyson.
Cymuned gynhwysol
Mae plant yn ffynnu pan maent yn teimlo bod croeso iddynt a’u bod wedi’u cynnwys yn eu cymuned.
Mae hyn yn cynnwys cael cyfleoedd i:
- ymuno â chlybiau a gweithgareddau
- treulio amser gyda ffrindiau
- cael mynediad at wasanaethau lleol
- cymryd rhan mewn bywyd cymunedol
- teimlo eu bod yn cael eu derbyn am bwy ydynt
Mae’r Tîm Integredig Teuluoedd Lleol yn dîm aml-asiantaeth, a ariennir gan Gydweithfa Gwella Gwasanaethau Gofal Cymdeithasol a Lles Gogledd Cymru.